محمد تنگسیر

داوری جشنواره فیلم فجر و تركیب انتخاب شده برای قضاوت در مورد آثار سینمایی و واكنش‌های كارگردانان به این تركیب همچنان مهمترین اتفاق بیست و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر است.

اظهارات رضا میركریمی در مورد داوران جشنواره فیلم فجر واكنش‌هایی را از سوی دبیر جشنواره و هیئت داوران و مدیران سینمایی به همراه داشت؛ برخی از این واكنش‌ها علنی شد و برخی همچنان از گوشه و كنار شنیده می‌شود و خبری قطعی در مورد آن منتشر نشده است.

اینكه مهدی مسعودشاهی دبیر جشنواره بعد از مطالعه اظهارات میركریمی از هیئت داوران عذر‌خواهی كرد و رئیس حوزه هنری با انتشار متنی به اهمیت جشنواره فجر اشاره كرد، همگی رسمی و علنی شد؛‌ اما اینكه مدیران سینمایی مایل به نمایش فیلم میركریمی در سینمای اهالی رسانه نبودند و بعد از صحبت‌هایی در این زمینه بالاخره چهارشنبه شب 20 بهمن این فیلم برای مطبوعاتی‌ها به نمایش درآمد و از سوی دیگر هیئت داوران با پیش ‌قدمی یكی از اعضای هیئت جلسه نمایش فیلم میركریمی را ترك كردند، هیچ‌گاه به صورت علنی اعلام نشد؛‌ اما همه این‌ها علنی شده یا نشده واقعیت‌هایی بود كه در واكنش به سخنان میركریمی رخ داد.

میركریمی به خبرآنلاین گفته بود: «بدون تعارف انگیزه‌ام را برای شركت در بخش مسابقه جشنواره از دست دادم، نه به خاطر اینكه دوست ندارم جایزه بگیرم. چون به هر حال هر هنرمندی دوست دارد مورد تشویق قرار بگیرد و مورد توجه واقع شدن نیروی خوبی برای ادامه مسیر فراهم می‌كند، ولی امسال متاسفانه جشنواره از مسیر حرفه‌ای‌اش خارج شده است و نوع انتخاب فله‌ای فیلم‌ها برای بخش مسابقه و انتخاب هیئت داوران یك نوع نخبه‌ستیزی به عنوان سیاست اصلی جشنواره را نشان می‌دهد كه در اركان آن رسوخ كرده است و انگیزه حضور در رقابت را از فیلمسازان گرفته است. بنابراین خیلی برایم مهم نیست كه از چنین جشنواره‌ای جایزه بگیرم.»

مسعودشاهی: اتفاق تازه‌ای برای فیلم میركریمی نیافتاده است
دبیر بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر بعد از مواجهه با اتفاقاتی كه بعد از سخنان میركریمی در میان مدیران سینمایی و هیئت داوران به وجود آمد، نامه‌ای نوشت و از داوران عذرخواهی كرد.

در همان ساعات بود كه شنیده می‌شد هیئت داوران فیلم میركریمی را داوری نخواهند كرد. مهدی مسعودشاهی در گفت‌و‌گو با خبرآنلاین در مورد احتمال درست بودن این خبر و داوری نشدن فیلم میركریمی اظهار داشت: «هیچ اتفاق تازه‌ای برای فیلم میركریمی نیافتاده و اصلا دلیلی برای اینكه اثر او نادیده گرفته شود و داوری نشود وجود ندارد، بنابراین شرایط قبلی همچنان در مورد «یه حبه قند» وجود دارد.»

سجادپور: این‌ها به دبیر جشنواره مربوط است
علیرضا سجادپور، مدیر اداره كل نظارت و ارزشیابی یكی از چهره‌های درگیر با مسئله اظهارات رضا میركریمی بود.

شنیده‌ها حاكی است سجادپور بعد از مطالعه سخنان میركریمی یكی از مخالفان جدی نمایش فیلم میركریمی در سینمای اهالی رسانه بود،‌ تا جایی كه با وساطت یكی از مدیران بالا دست سینمایی شرایط نمایش «یه حبه قند» فراهم شد.

با وجود همه مسائلی كه در مورد اظهارات سجادپور درباره فیلم میركریمی شنیده می‌شود، او در مواجهه با این پرسش خبرآنلاین كه تصمیم تازه‌ای برای داوری فیلم میركریمی اتخاذ شده، گفت: «این مسائل مربوط به دبیر جشنواره فیلم فجر و ایشان باید در این زمینه تصمیم بگیرند. موضوع ارتباطی به كار من پیدا نمی‌كند.»

كاهانی: جشنواره فیلم فجر همه را رانت‌خوار بار می‌آورد
عبدالرضا كاهانی كه در مرحله اولیه انتخاب آثار، فیلمش دچار مشكل شد و از حضور در بخش مسابقه بازماند ور راهی نوعی نگاه شد، در مورد تركیب اعضای داوری و انتخاب این دوره از جشنواره به تهران امروز گفت: «به نظر من حضور جشنواره فیلم فجر برای سینمای ایران لازم و واجب است چون اساسا سینما به رقابت احتیاج دارد تا كیفیت كار‌ها محك خورده شود اما مشكلی كه من در جشنواره فجر احساس كردم این است كه مدیرانش خیلی حسی تصمیم می‌گیرند و این تصمیمات بر اساس قاعده خاصی نیست. در واقع تخمین زدن یك فیلم توسط هیات داوران فاقد یك نوع عدالت است.»

او اظهار داشت: «یكی از نقایص جشنواره فیلم فجر این است كه سیستم سینمای دولتی را تقویت می‌كند. در واقع همه را تشویق می‌كند تا رانت‌خوار بار بیایند و برای اینكه به آثارشان توجه ظاهری شود بروند دنبال سرمایه‌گذارهای دولتی و همان‌طور كه می‌دانید سرمایه‌گذار دولتی سبك بخصوص خود را دارد. یعنی ممكن است مناسب طرز فكر عده‌ای مثل من نباشد و نتوانند با پول دولتی فیلم بسازند. در حقیقت این جشنواره خواسته یا ناخواسته فیلمسازان را به ساخت آثار سفارشی ترغیب می‌كند و با تشویق و حمایت از این نوع آثار كمك می‌كند تا فیلم‌های دولتی قوی و محكم‌تر شوند. چیزی كه همه می‌دانند به ضرر سینماست و هیچ كمكی به پیشرفت سینما در كشور ما نمی‌كند. به نظرم این بزرگ‌ترین خطری است كه جشنواره فیلم فجر را تهدید می‌كند.»

روزهای پر چالش سینما
تا یكی دو روز آینده اسامی نامزدهای دریافت جایزه بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر اعلام عمومی خواهد شد و در این میان هنوز نه تكلیف سینماگران انصرافی جشنواره روشن شده، نه به صورت روشن و شفاف اعلام می‌شود كه تصمیم نهایی در مورد فیلم میركریمی چیست و همه این ابهام‌ها و پرسش‌ها تا روز اهدای جوایز همچنان ادامه خواهد داشت.

لینک صحبتهای کاهانی:

لینک صحبتهای میر کریمی:

جمعی از تدوینگران سینمای ایران با انتشار نامه ای انصراف خود را از داوری آثارشان در جشنواره فجر اعلام كردند.

به گزارش خبرآنلاین؛ در ابتدای این متن كه در اختیار خبرآنلاین قرار گرفته آمده: «این نامه را در تاریخ 14/11/89 به دفترِ جشنواره فكس كردیم و تایید دریافت آن را گرفتیم. از آنجا كه دبیرِ محترم جشنواره ، در مصاحبه با خبرگزاری‌ها، از وجود آن اظهار بی‌اطلاعی كردند، فكر كردیم. اگر دوباره هم فكس كنیم تضمینی وجود ندارد تا كارمندان دفتر جشنواره نامه را به ایشان تحویل دهند. لذا ناگزیر ، متن نامه را از طریق رسانه‌ها به اطلاع دبیر محترمِ جشنواره می‌رسانیم.»

ادامه متن نامه به این شرح است: «به نام خدا. تاریخ 14/11/89. دبیرِ محترمِ جشنواره‌یِ بیست‌و‌نهم فیلمِ فجر. جناب آقای مهدی مسعودشاهی! با احترام، همان‌طور كه می‌دانید، با تصمیمِ هیات محترم انتخاب، تعدادِ فیلم‌های بخشِ مسابقه‌ این دوره از جشنواره با افزایش بی‌سابقه‌ پنجاه درصدی مواجه شده و مسلما هیات محترمِ داوری برای ارزیابیِ فیلم‌ها از منظرهای گوناگون و تخصص‌های مختلف سینما از جمله "تدوین فیلم"، نیازمند دقت و صرف زمان زیادی است كه با این تعداد فیلم غیر ممكن به نظر می‌رسد، لذا جهت سهولت در امرِ داوری و پرهیز از ارزیابی شتابزده‌ آثار، ما امضاكنندگان زیر كه جمعا یازده فیلم از بخشِ مسابقه را تدوین كرده‌ایم، تقاضا داریم هیات محترم داوران، تدوین این فیلم‌ها را موردِ بررسی قرار ندهد.  به این ترتیب فیلم‌هایِ بخش مسابقه به عدد مالوف دوره‌های پیشین جشنواره نزدیكتر خواهد شد. باشد تا در این زمان محدود باقی آثار با دقت و صحت بیشتری داوری شوند. با آرزوی توفیق جنابعالی.»

اسامی امضاكنندگان نامه به این شرح است: حسن حسندوست، مصطفی خرقه‌پوش، بهرام دهقانی، هایده صفی‌یاری و محمدرضا مویینی..

پی نوشت اختصاصی جشنواره:

کوچه ملی(مهرشاد کارخانی):

انتظارم از فیلم کوچه ملی و کارگردان ریسمان باز بیشتر از این بود!

اگه کوچکی ایده و فیلمنامه ناقص و معلول مشکل خیلی از فیلمهای امسال و کلا سینمای ایران است

این فیلم اصلا فیلمنامه ای نداره که بشه گفت خوبه یا نه؟!

رابطه علت و معلولی کیلویی چند؟

کارخانی در مستند خود که جز چند سکانس حال و هوای داستانی و درام پیدا میکنه میخواد به سینما و فیلمهای قبل انقلاب بپردازه و سینماهای مخروبه که در قبل انقلاب برای خودشون برو بیایی داشتن نشون میده

و برای تحریک حس نوستالژیک قطعه های جذابی از فیلمفارسی مثل رضا موتوری تنگنا و چند فیلم دیگر امیرنادری و بقیه رو به بهانه ای نامعلوم نشون میده!

فیلم قراره ادای دینی به سینماو فیلمهای قبل انقلاب باشه و یاد و خاطره اون روزها و تماشای اون فیلها را که خیلی هاشون خیلی هامون دوست داریم (مثل رضا موتوری تنگنا و...) زنده کنه ولی آخه چجوری!

یه دختر پسر به بهتنه پیدا کردن محل قرار مادر و عموشون میخواهند مارو به دنیای 30 تا 40 سال پیش ببرند بدون اینکه دلیل و علت و بهانه خوبی داشته باشند!

به نظرم اگه کارخانی عزیز اینقدر به سینما و پوسترها و فیلم مثل ما علاقه داره و دوستداره یاد اون فیلمها رو زنده کنه اول از همه باید فیلمنامه خوب برای فیلمش بنویسه نه اینکه همه اتفاقها رو هوا اتفاق بیفته!

طرف از کرج دنباله سینما لاله زاره اول میره جمهوری بعد از شهرک غرب و پل حافظ سر در میاره و تو این حین و در طول مسیر باید قصه عشقی دو زوج عاشق برای ما بیان بشه و ما تحت تاثیر قرار بگیریم!

نشد این راهش نیست برادر من...

کوچه ملی به نظرم اگه مستند میشد که الانم تقریبا هست خیلی بهتر در میامد وکارگردان میتونست از تیکه تیکه نشون دادن فیلفارسی های مهم و سینماهای مخروبه تهران به نتیجه بهتری برسه

واین همه عنصر زاید و فیلمنامه رو هواش تو ذوق نمیزد...

گفتگو با کارگردان فیلم:

چرا تصمیم گرفتید در سومین فیلم بلند خود به سینمای ایران ادای دین کنید؟

- سینمای ما سال‌ها است که از آن جنس سینمایی که به آن فکر می‌کنیم و تعلق خاطر داریم، در آمده است و بیشتر به یک شوخی تبدیل شده است. خواستم با این فیلم به نوعی تلنگر بزنیم به این موضوع که سینمای ما در شرایطی است که در حال از دست رفتن است. فراموش کردیم این سینما کجا بوده و به کجا می‌رود.

در این فیلم به سینمای ایده آلی پرداختم که زمانی وجود داشته است. اما حالا دیگر آن فیلم‌های خاص با ویژگی‌هایی که در ذهن ما ماندگار شده‌اند ساخته نمی‌شوند. این فیلم می‌گوید لاله‌زار چه می‌شود؟ کوچه ملی؟

* فیلمنامه "کوچه ملی" چگونه شکل گرفت. شما طی این سال‌ها قصد ساخت فیلم‌های سینمایی دیگری بعد از "ریسمان باز" داشتید؟

- بعد از اینکه پروانه ساخت دو فیلم "زنبورها" و "سگ کور" از شورای نظارت و ارزشیابی ارشاد، صادر نشد، طرح‌های دیگری برای ساخت داشتم که هر کدام آنها پر هزینه بودند. در همان زمان بر روی مستندی کار می‌کردم که درباره سالن‌های سینمایی درتهران بود که تعطیل شده بودند. با آرش برهانی آشنا شدم که وی یک طرح 15 صفحه‌ای عاشقانه داشت. من این طرح مستند را وارد این داستانه عاشقانه کردم. حدود 10 ماه با برهانی برای نگارش فیلمنامه "کوچه ملی" کار کردیم.

* پس فیلم به نوعی به ستایش سینمای ایران می‌پردازد.

- "کوچه ملی" لایه‌های گوناگون دارد. وقتی جلوتر می‌رویم از اواسط فیلم مسئله سینما مطرح می‌شود. به گونه‌ای بیشتر از فیلم‌های دهه 50 سینمای ایران که آثار شاخصی بودند و بر روند سینما تاثیر داشتند یاد می‌شود. "گاو"، "تنگنا"، "طبیت بی جان". البته "طبیعت بی جان" یکی از فیلم های اصلی است که داستان با آن جلو می‌رود. داستان اصلی ما با این فیلم و چند اثر شاخص گره می‌خورد.

* فیلم واقع‌گرا و خیابانی است؟

- "کوچه ملی" روایت ساده و باور پذیری دارد. تلاش کردم در همین راستا خیلی فیلمبرداری فیلم را هم پیچیده نکنم. دوربین بیشتر ایستاده است و حرکت عجیب و غریبی ندارد. بیشتر لوکیشن‌ها خیابانی است. تدوین فیلم تا حدودی مینی‌مالیستی است. این بخش فیلم هم پیچیده نیست و مانند بخش‌های دیگر در خدمت سادگی اثر است.

* چرا در این فیلم مانند "ریسمان باز" از حضور بازیگران حرفه‌ای و شناخته‌شده سینما استفاده نکردید؟

- از بازیگران حر فه‌ای در همان ابتدای کار از چند نفر تست گرفتیم اما راضی‌کننده نبود. بیشتر تلاش کردم از افرادی استفاده کنم که در فضای فیلم برای مخاطب باورپذیر باشند. افراد مختلفی همچون بازیگران آماتور و یا حتی بازیگران تئاتر را تست کردیم تا به میلاد کیمرام و نیلوفر شهیدی رسیدیم.